Nét đẹp Vĩnh Long – Bến Tre: cù lao An Bình, lò gạch Mang Thít và xứ dừa miền Tây

Giữa hai dòng sông Tiền và sông Hậu, Vĩnh Long và Bến Tre là miền đất của những cù lao xanh mướt, những con rạch nhỏ len lỏi dưới tán dừa nước, những vườn cây trái trĩu quả và những lò gạch gốm đỏ au bên sông. Ở đây, nhịp sống chậm rãi theo con nước, du khách có thể chèo xuồng qua rạch, ngủ homestay trong vườn, nghe đờn ca tài tử và thưởng thức kẹo dừa, trái cây ngay tại vườn.

Từ ngày 1/7/2025, ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Long mới, trung tâm hành chính đặt tại Vĩnh Long. Vì thế, xứ dừa Bến Tre nay cũng thuộc tỉnh Vĩnh Long. Bài viết này đưa bạn qua những nét đẹp đặc trưng nhất của Vĩnh Long – Bến Tre: thành phố Vĩnh Long bên sông Cổ Chiên, cù lao An Bình, Văn Thánh Miếu, đình Tân Ngãi, chùa Ông, “vương quốc gạch gốm đỏ” Mang Thít, cù lao Thanh Bình, xứ dừa Bến Tre với vườn dừa, kẹo dừa, xe ngựa, chợ, sông nước, kèm mùa đẹp, ẩm thực và lịch trình.

Làng lò gạch Mang Thít – “vương quốc gạch gốm đỏ” bên sông. Ảnh: Trantuonglam / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Vĩnh Long: thành phố bên dòng Cổ Chiên

Thành phố Vĩnh Long nằm bên bờ sông Cổ Chiên (một nhánh của sông Tiền), cách TP.HCM khoảng 135 km và cách Cần Thơ khoảng 35 km. Đây là một trong những đô thị lâu đời của miền Tây, từng là trung tâm của vùng Vĩnh Long xưa. Nhịp sống ở đây bình yên, những con đường ven sông lộng gió, chợ Vĩnh Long tấp nập ghe xuồng chở trái cây, cá tôm từ các cù lao về.

Chiều xuống, dạo bờ kè sông Cổ Chiên ngắm hoàng hôn, nhìn những chuyến phà, ghe chở hàng qua lại là trải nghiệm rất đỗi miền Tây. Từ thành phố, chỉ cần qua phà hoặc cầu là đến những cù lao xanh mát.

Thành phố Vĩnh Long bên dòng sông Cổ Chiên. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Toàn cảnh thành phố Vĩnh Long với sông nước bao quanh. Ảnh: Jame Healy / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Cá tươi được bày bán ở chợ Vĩnh Long. Ảnh: Alpha / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

1. Cù lao An Bình – miệt vườn giữa sông

Cù lao An Bình nằm giữa sông Cổ Chiên, đối diện thành phố Vĩnh Long, chỉ cách một chuyến phà ngắn. Đây là vùng miệt vườn trù phú với những vườn chôm chôm, nhãn, bưởi, măng cụt, xoài… và hệ thống kênh rạch chằng chịt. Du khách có thể đạp xe trên những con đường làng nhỏ rợp bóng cây, chèo xuồng qua rạch, ghé thăm lò bánh, lò kẹo, nghỉ đêm ở những homestay trong vườn và cùng chủ nhà nấu bữa cơm quê.

Buổi tối trên cù lao rất yên tĩnh, chỉ có tiếng côn trùng, tiếng nước vỗ và đôi khi là tiếng đờn ca tài tử từ một nhà vườn nào đó. Đây là cách tuyệt vời để trải nghiệm trọn vẹn nhịp sống miền Tây.

Phà An Bình đưa khách qua sông Cổ Chiên. Ảnh: trungydang / Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Thành phố Vĩnh Long nhìn từ phía cù lao An Bình. Ảnh: trungydang / Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Một người dân chèo xuồng trên rạch ở cù lao An Bình. Ảnh: Christopher Crouzet / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

2. Văn Thánh Miếu, đình Tân Ngãi và chùa Ông

Văn Thánh Miếu Vĩnh Long được xây dựng từ giữa thế kỷ XIX, là nơi thờ Khổng Tử và các bậc hiền nhân, tôn vinh truyền thống hiếu học của vùng đất Nam Bộ. Khuôn viên rộng, nhiều cây cổ thụ, hồ nước, các công trình mang kiến trúc truyền thống với mái ngói, cột gỗ. Đây là một trong số ít Văn Thánh Miếu còn lại ở Nam Bộ.

Đình Tân Ngãi là ngôi đình cổ với kiến trúc gỗ chạm khắc tinh xảo, tiêu biểu cho đình làng Nam Bộ. Còn chùa Ông (Thất Phủ Miếu) do cộng đồng người Hoa xây dựng, nổi bật với mái ngói trang trí rồng phượng, gốm sứ nhiều màu, là điểm tham quan kiến trúc đẹp ven sông Cổ Chiên.

Văn Thánh Miếu Vĩnh Long giữa khuôn viên cây xanh. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Điện Đại Thành trong Văn Thánh Miếu Vĩnh Long. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đình Tân Ngãi với kiến trúc truyền thống. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Chùa Ông với mái ngói trang trí rực rỡ. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

3. Mang Thít – “vương quốc gạch gốm đỏ”

Dọc hai bên bờ sông Mang Thít và các kênh rạch lân cận là hàng trăm lò gạch, lò gốm hình vòm như những kim tự tháp đỏ au, tạo nên khung cảnh độc đáo bậc nhất miền Tây. Nghề làm gạch, gốm ở đây đã có lịch sử lâu đời, nhờ nguồn đất sét phù sa mịn và giao thông đường sông thuận lợi. Sản phẩm gốm đỏ Mang Thít như chậu cảnh, lu, vại, đồ trang trí từng được xuất khẩu sang nhiều nước.

Ngày nay, nhiều lò đã ngưng hoạt động, nhưng những dãy lò gạch cổ bên sông vẫn là điểm đến hấp dẫn cho du khách và nhiếp ảnh gia. Đi thuyền dọc sông, ngắm những lò gạch soi bóng xuống mặt nước lúc hoàng hôn là trải nghiệm khó quên. Du khách có thể ghé thăm một số lò còn hoạt động để xem người thợ làm gạch, nặn gốm, nhưng hãy xin phép và chú ý an toàn.

Sông Mang Thít với những lò gạch ven bờ. Ảnh: ASM / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Lò gạch hình vòm đỏ au đang đỏ lửa. Ảnh: Trantuonglam / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Những lò gạch cổ phủ rêu ở Mang Thít. Ảnh: Tuong Lam Photos / Wikimedia Commons, CC0.

Người thợ làm gạch trong lò ở Mang Thít. Ảnh: Trantuonglam / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Người phụ nữ khuân gạch ở một lò gạch Vĩnh Long. Ảnh: Trantuonglam / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

4. Cù lao Thanh Bình – vẻ đẹp dân dã

Ở phía nam tỉnh, những cù lao như cù lao Thanh Bình (khu vực Vũng Liêm) vẫn giữ được vẻ đẹp dân dã với đường làng nhỏ, cầu khỉ, vườn dừa, vườn chuối và những ngôi nhà vườn yên bình. Đi xe đạp hay xe máy trên những con đường làng, ghé một quán nước ven đường, trò chuyện với người dân là cách để cảm nhận sự hiền hòa của miền quê Nam Bộ.

Một góc yên bình trên cù lao Thanh Bình. Ảnh: Lam Tr Th / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đường làng ven rạch với xuồng ghe trên cù lao. Ảnh: Lam Tr Th / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Ngôi nhà vườn giữa cây xanh trên cù lao. Ảnh: Lam Tr Th / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

5. Bến Tre – xứ dừa hiền hòa

Bên kia sông Cổ Chiên, Bến Tre nổi tiếng là “xứ dừa” với những rặng dừa xanh bạt ngàn trải dài trên ba cù lao lớn. Cây dừa gắn bó với mọi mặt đời sống người dân: từ nước dừa, cơm dừa, kẹo dừa đến đồ thủ công mỹ nghệ làm từ gáo dừa, xơ dừa. Đi giữa những con đường nhỏ rợp bóng dừa, ngồi xuồng ba lá len lỏi trong rạch dừa nước là những trải nghiệm đặc trưng nhất khi đến Bến Tre.

Thành phố Bến Tre nằm bên dòng sông Bến Tre, cách TP.HCM khoảng 85 km. Du khách thường đi thuyền trên sông Tiền, ghé thăm các cồn, vườn cây ăn trái, lò kẹo dừa, nghe đờn ca tài tử và đi xe ngựa trên những con đường làng.

Con đường nhỏ rợp bóng dừa ở Bến Tre. Ảnh: Balon Greyjoy / Wikimedia Commons, CC0.

Vườn dừa xanh mướt ở xứ dừa. Ảnh: Balon Greyjoy / Wikimedia Commons, CC0.

Những đống dừa chất cao bên bờ sông chờ thương lái. Ảnh: Balon Greyjoy / Wikimedia Commons, CC0.

Người dân tách dừa – công việc quen thuộc ở xứ dừa. Ảnh: Balon Greyjoy / Wikimedia Commons, CC0.

6. Kẹo dừa và làng nghề xứ dừa

Kẹo dừa Bến Tre là đặc sản nổi tiếng khắp cả nước. Tại các lò kẹo, du khách có thể xem quy trình làm kẹo thủ công: nạo dừa, vắt nước cốt, nấu với mạch nha, đường, rồi cán, cắt và gói kẹo. Kẹo dừa có nhiều vị như sầu riêng, lá dứa, ca cao, đậu phộng… Ngoài kẹo, Bến Tre còn có bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc, rượu dừa và nhiều sản phẩm thủ công từ dừa.

Kẹo dừa vị ca cao – đặc sản Bến Tre. Ảnh: Fumikas Sagisavas / Wikimedia Commons, CC0.

Những viên kẹo dừa được gói giấy. Ảnh: Fumikas Sagisavas / Wikimedia Commons, CC0.

7. Sông nước, xe ngựa và chợ Bến Tre

Những chuyến thuyền trên sông Tiền, những bến đò nhỏ chở người và xe đạp qua sông, những cây cầu bê tông nhỏ bắc qua kênh rạch là hình ảnh quen thuộc ở Bến Tre. Nhiều tour còn cho du khách trải nghiệm đi xe ngựa trên đường làng – một nét dân dã hiếm thấy. Chợ Bến Tre bên sông là nơi mua sắm đặc sản, trái cây tươi và thưởng thức những món ăn miền Tây.

Bến thuyền nhộn nhịp trên sông ở Bến Tre. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Chuyến đò nhỏ đưa người và xe đạp qua sông. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Xe ngựa đưa khách qua cây cầu làng. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Dòng sông Bến Tre hiền hòa. Ảnh: Magicknight94 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Chợ Bến Tre nhìn từ phía nam. Ảnh: Magicknight94 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Thành phố Bến Tre bên dòng sông. Ảnh: Reinowis / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Cây cầu bắc qua sông ở Bến Tre. Ảnh: Balon Greyjoy / Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Ghé thêm Trà Vinh – nét văn hóa Khmer

Sau sáp nhập, vùng đất Trà Vinh cũng thuộc tỉnh Vĩnh Long mới, mở ra cơ hội kết hợp hành trình khám phá văn hóa Khmer Nam Bộ. Từ Vĩnh Long, đi thêm khoảng 60–70 km là đến Trà Vinh, nơi có ao Bà Om với những hàng cây dầu cổ thụ rễ nổi kỳ lạ, chùa Âng cổ kính với kiến trúc Khmer đặc sắc, và nhiều ngôi chùa Khmer mái cong rực rỡ. Nếu có thời gian, một hành trình 3 ngày Bến Tre – Vĩnh Long – Trà Vinh sẽ giúp bạn cảm nhận trọn vẹn sự đa dạng văn hóa của vùng đất giữa hai dòng sông Tiền, sông Hậu: từ xứ dừa, miệt vườn, lò gạch đến những lễ hội Khmer như Ok Om Bok, Chôl Chnăm Thmây.

Mùa nào đẹp nhất để đi Vĩnh Long – Bến Tre?

• Tháng 5 – tháng 8: mùa trái cây chín rộ, vườn nào cũng trĩu quả.

• Tháng 9 – tháng 11: mùa nước nổi, sông nước mênh mông, nhiều đặc sản mùa nước.

• Tháng 12 – tháng 4: mùa khô, trời mát, thuận tiện đi thuyền, đạp xe; dịp Tết có nhiều hoa kiểng.

Cách di chuyển đến Vĩnh Long – Bến Tre

• Xe khách: TP.HCM – Bến Tre khoảng 2 giờ; TP.HCM – Vĩnh Long khoảng 3 giờ.

• Xe cá nhân: theo cao tốc TP.HCM – Trung Lương, qua cầu Rạch Miễu đến Bến Tre, hoặc theo quốc lộ 1A đến Vĩnh Long.

• Giữa Vĩnh Long và Bến Tre: đi qua cầu Cổ Chiên hoặc các tuyến phà, mất khoảng 1–1,5 giờ.

• Tại chỗ: thuê xe đạp, xe máy, đi thuyền trên sông, xuồng ba lá trong rạch.

Ẩm thực Vĩnh Long – Bến Tre

• Cá tai tượng chiên xù: món đặc trưng của miệt vườn, cuốn bánh tráng với rau sống.

• Kẹo dừa, bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc: đặc sản xứ dừa.

• Trái cây miệt vườn: bưởi Năm Roi, chôm chôm, măng cụt, sầu riêng theo mùa.

• Dừa sáp Cầu Kè: đặc sản vùng Trà Vinh cũ, nay cũng thuộc tỉnh Vĩnh Long.

• Bánh xèo, lẩu mắm, cá lóc nướng trui: món dân dã của miền sông nước.

Gợi ý lịch trình Vĩnh Long – Bến Tre 2 ngày 1 đêm

Ngày 1: Từ TP.HCM đi Bến Tre, tham quan vườn dừa, lò kẹo dừa, đi xuồng ba lá trong rạch dừa nước, đi xe ngựa. Chiều qua cầu Cổ Chiên đến Vĩnh Long, qua phà sang cù lao An Bình, nghỉ homestay.

Ngày 2: Sáng đạp xe quanh cù lao, ăn sáng ở chợ Vĩnh Long. Tham quan Văn Thánh Miếu, chùa Ông, rồi đi thuyền ngắm lò gạch Mang Thít. Chiều về lại TP.HCM hoặc tiếp tục đi Cần Thơ.

Vĩnh Long – Bến Tre cho từng kiểu du khách

• Gia đình: vườn trái cây, lò kẹo dừa, đi xuồng, xe ngựa.

• Cặp đôi: homestay cù lao An Bình, hoàng hôn trên sông Cổ Chiên.

• Nhiếp ảnh: lò gạch Mang Thít lúc hoàng hôn, rạch dừa nước, chợ sáng.

• Người yêu văn hóa: Văn Thánh Miếu, đình Tân Ngãi, đờn ca tài tử.

Kinh nghiệm chụp ảnh

• Lò gạch Mang Thít: chụp buổi chiều khi nắng xiên làm nổi màu gạch đỏ.

• Rạch dừa nước: chụp từ trên xuồng, giữ máy chắc tay.

• Chợ sáng: đi sớm, xin phép trước khi chụp người bán.

• Cù lao: bình minh và hoàng hôn trên sông cho ánh sáng đẹp nhất.

Lưu ý khi du lịch Vĩnh Long – Bến Tre

• Mặc áo phao khi đi thuyền, xuồng; ngồi giữa xuồng.

• Mang thuốc chống muỗi khi ngủ homestay trong vườn.

• Xin phép chủ vườn trước khi hái trái cây, chụp ảnh.

• Ở lò gạch, chú ý an toàn, không vào khu vực lò đang nung.

Giá dịch vụ, giá vé tham quan và lịch hoạt động có thể thay đổi. Hãy kiểm tra thông tin mới nhất trước chuyến đi.

Nguồn ảnh

Ảnh đại diện: "Brick making village in Mang Thit, Vinh Long, Vietnam" – Trantuonglam / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Các ảnh trong bài được ghi nguồn ngay dưới ảnh.