Hang Sáng Tối: chèo kayak, đi đò nan khám phá áng nước ẩn mình giữa vịnh Lan Hạ – Hạ Long

Giữa vùng nước giáp ranh vịnh Hạ Long và vịnh Lan Hạ có một ngọn núi đá vôi bị nước biển xuyên thủng, tạo thành lối đi dẫn vào một áng nước kín đáo bên trong. Người địa phương gọi đó là hang Sáng Tối – hay “hang Sáng, hang Tối” – vì hang có hai đoạn với ánh sáng hoàn toàn khác nhau. Không có thạch nhũ lộng lẫy như những hang động lớn, Sáng Tối hấp dẫn bởi cảm giác khám phá: lướt kayak hoặc ngồi đò nan qua vòm đá thấp, để rồi bất ngờ mở ra một hồ nước yên ả bao quanh bởi vách núi dựng đứng.

Vách đá vôi và lối nước hẹp ở vịnh Lan Hạ – vùng vịnh nơi có hang Sáng Tối. Ảnh: Christophe95 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Hang Sáng Tối ở đâu?

Hang Sáng Tối nằm trong vùng vịnh Lan Hạ, thuộc quần đảo Cát Bà (TP Hải Phòng), ở khu vực tiếp giáp với vịnh Hạ Long. Từ năm 2023, cả vùng này nằm trong di sản thế giới “Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà”. Từ trung tâm Cát Bà đi tàu ra khu vực hang mất khoảng 30 phút; với du khách đi du thuyền từ Hạ Long, hang Sáng Tối thường là điểm tham quan buổi sáng trước khi tàu quay về bến.

Vì nằm sâu trong vùng vịnh, khu vực quanh hang còn khá hoang sơ: ít tàu lớn, nước xanh và lặng, vách đá phủ cây rừng. Tàu du lịch và du thuyền không vào được trong hang, mà neo ở ngoài để khách chuyển sang kayak hoặc đò nan.

Vì sao gọi là hang Sáng Tối?

Hang gồm hai lối xuyên núi:

• Hang Sáng: lối rộng và thoáng hơn, cao khoảng 3 m, rộng khoảng 4 m. Ánh sáng tự nhiên lọt vào từ hai đầu, hắt xuống mặt nước, nên khi đi qua bạn vẫn thấy rõ vách đá và đáy nước trong. Đây là lối mà du khách thường đi.

• Hang Tối: dài hơn, hẹp và thấp, gần như không có ánh sáng tự nhiên. Đoạn này phụ thuộc nhiều vào mực nước thủy triều – nước lên là không thể đi qua – nên nhiều thời điểm không mở cho khách vào vì lý do an toàn.

Đi qua hang, bạn sẽ vào một áng nước được núi đá bao kín bốn phía. Mặt nước gần như không gợn sóng, chỉ có tiếng chim, tiếng mái chèo và đôi khi là tiếng khỉ trên vách đá. Đây là phần đáng nhớ nhất của chuyến đi.

Chèo kayak trong áng nước lặng được núi đá bao quanh – trải nghiệm đặc trưng của vùng vịnh Hạ Long – Lan Hạ. Ảnh: Christophe95 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Trải nghiệm tham quan hang Sáng Tối

Chèo kayak

Kayak là cách khám phá hang chủ động và gần gũi nhất. Mỗi thuyền thường dành cho 2 người, có áo phao và mái chèo. Bạn tự điều khiển tốc độ, có thể dừng lại sát vách đá để ngắm những ngấn nước, vỏ hàu bám trên đá hay luồn qua vòm hang ở góc chụp mình thích. Đoạn qua cửa hang khá thấp, cần cúi người và giữ mái chèo song song với thân thuyền để không va vào vách.

Kayak phù hợp với người khỏe mạnh, đã quen hoặc sẵn sàng làm quen với việc chèo. Nếu là lần đầu, hãy nghe hướng dẫn viên chỉ cách cầm mái chèo và cách giữ thăng bằng trước khi xuống nước.

Ngồi đò nan

Đò nan (thuyền tre, thuyền gỗ nhỏ) do người dân địa phương chèo, mỗi đò chở khoảng 6–8 khách. Đây là lựa chọn thư thả cho gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc ai không muốn tự chèo. Ngồi đò, bạn có thời gian quan sát và chụp ảnh nhiều hơn, đồng thời có thể hỏi chuyện người chèo về cuộc sống trên vịnh.

Thuyền gỗ trên vịnh Lan Hạ. Đò nan do người địa phương chèo là lựa chọn nhàn nhã để vào hang. Ảnh: Velvet / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Ngắm thiên nhiên

Quần đảo Cát Bà là nơi sinh sống của voọc Cát Bà (voọc đầu vàng) – loài linh trưởng đặc hữu, cực kỳ quý hiếm. Khả năng nhìn thấy voọc khi đi tham quan là rất thấp, nhưng khỉ và nhiều loài chim thì khá thường gặp trên vách đá quanh khu vực hang. Hãy quan sát từ xa, không cho động vật ăn và không gây tiếng ồn lớn.

Voọc Cát Bà – loài linh trưởng đặc hữu, cực kỳ quý hiếm của quần đảo Cát Bà. Ảnh: ALOnIShOnETH / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Thời gian, lịch trình gợi ý

• Thời lượng: khoảng 1–1,5 giờ cho cả lượt đi, vào áng và quay ra.

• Thời điểm trong ngày: buổi sáng (khoảng 7–9 giờ) là lúc nắng dịu, nước lặng và vắng tàu. Nhiều du thuyền ngủ đêm xếp hoạt động này vào sáng ngày cuối trước bữa brunch.

• Mùa đẹp: từ khoảng tháng 4 đến tháng 10 trời ấm, nước trong, thuận lợi cho kayak. Từ tháng 6 đến tháng 10 là mùa mưa bão, hoạt động có thể bị huỷ khi thời tiết xấu. Mùa đông (tháng 12 – 2) trời lạnh, gió mạnh, nên mặc ấm và hỏi trước tàu có tổ chức kayak hay không.

Lưu ý rằng giờ vào hang do đơn vị khai thác và điều kiện thủy triều quyết định, không phải lúc nào cũng theo ý du khách. Lịch trình trên các du thuyền vì vậy thường ghi “dự kiến” và có thể thay đổi trong ngày.

Cách đến hang Sáng Tối

• Du thuyền ngủ đêm từ Hạ Long: nhiều hành trình đi qua vùng giáp ranh Hạ Long – Lan Hạ và ghé hang Sáng Tối vào buổi sáng. Hoạt động kayak hoặc đò nan thường đã có trong chương trình của tàu; hãy xem kỹ lịch trình để biết hành trình có ghé hang hay không.

• Tour trong ngày từ Cát Bà: xuất phát từ bến Bèo (thị trấn Cát Bà), tàu đi vịnh Lan Hạ kết hợp kayak, tắm biển, thường kéo dài nửa ngày đến một ngày.

Vùng nước giáp ranh vịnh Lan Hạ và vịnh Hạ Long, nơi nhiều du thuyền đi qua. Ảnh: Christophe95 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Kinh nghiệm và lưu ý an toàn

• Luôn mặc áo phao trong suốt thời gian chèo kayak hoặc ngồi đò, kể cả khi biết bơi.

• Cúi thấp người khi qua cửa hang, không đứng dậy trên thuyền; giữ tay trong lòng thuyền để tránh va vào đá.

• Đi theo nhóm và hướng dẫn viên, không tự ý chèo vào hang Tối hay những ngách hẹp không được phép.

• Mặc đồ nhanh khô, đi dép quai hậu; đội mũ, bôi kem chống nắng vì phần lớn thời gian ở ngoài trời, trên mặt nước.

• Bỏ điện thoại vào túi chống nước, buộc dây đeo cho máy ảnh. Đồ rơi xuống nước gần như không thể lấy lại.

• Không chạm, bẻ đá hay khắc lên vách hang, không xả rác xuống nước – đây là vùng lõi di sản thế giới.

• Trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai nên chọn đò nan thay cho kayak, và hỏi tàu về điều kiện tham gia trước khi đặt.

Kết hợp với điểm nào gần đó?

Hang Sáng Tối thường nằm trong cùng hành trình với đầm Ao Ếch – một vùng nước kín gió lý tưởng để chèo kayak và bơi – cùng làng Việt Hải trên đảo Cát Bà, nơi bạn có thể đạp xe qua những con đường làng giữa thung lũng núi đá. Nếu đi du thuyền nhiều ngày, bạn có thể ghé thêm các bãi tắm nhỏ ở vịnh Lan Hạ, làng chài Cái Bèo hay các điểm tham quan nổi tiếng của vịnh Hạ Long như hang Sửng Sốt, đảo Ti Tốp.

Hang Sáng Tối không phải là điểm tham quan “hoành tráng”, nhưng chính sự yên tĩnh, hoang sơ ấy lại khiến nhiều người nhớ mãi: khoảnh khắc mái chèo lướt qua vòm đá và cả một hồ nước xanh biếc hiện ra trước mắt.