Nét đẹp Phong Nha – Kẻ Bàng: đi thuyền sông Son vào động Phong Nha, động Thiên Đường và vương quốc hang động

Nếu Hạ Long là kỳ quan của đá vôi trên biển, thì Phong Nha – Kẻ Bàng là kỳ quan của đá vôi trong lòng núi. Dưới những cánh rừng nguyên sinh xanh thẳm là cả một thế giới hang động kỳ vĩ: dòng sông ngầm chảy trong bóng tối, những khối thạch nhũ lấp lánh hình thành qua hàng triệu năm, và hang Sơn Đoòng được xem là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.

Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Quảng Bình được hợp nhất với tỉnh Quảng Trị thành tỉnh Quảng Trị mới, nên Phong Nha – Kẻ Bàng hiện thuộc tỉnh Quảng Trị. Bài viết này giới thiệu những nét đẹp nổi bật của Phong Nha – Kẻ Bàng: đi thuyền trên sông Son vào động Phong Nha, động Thiên Đường, các trải nghiệm khám phá như sông Chày – hang Tối, câu chuyện về hang Sơn Đoòng, kèm mùa đẹp, giá vé tham khảo và kinh nghiệm cho chuyến đi đầu tiên.

Di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO ghi danh

Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 nhờ giá trị địa chất, địa mạo, và tiếp tục được công nhận mở rộng năm 2015 với giá trị về hệ sinh thái và đa dạng sinh học. Khu vực này có hệ thống hang động karst đồ sộ, nhiều hang vẫn đang được các nhà thám hiểm khảo sát.

Điều đặc biệt là du khách có thể trải nghiệm vẻ đẹp ấy ở nhiều mức độ: từ những chuyến thuyền nhẹ nhàng, phù hợp cả gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, đến những hành trình thám hiểm nhiều ngày dành cho người có thể lực tốt.

Sông Son uốn lượn giữa vùng núi đá vôi Phong Nha. Ảnh: Preparetavalise.com / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Đi thuyền trên sông Son vào động Phong Nha

Hành trình vào động Phong Nha bắt đầu từ bến thuyền ở trung tâm du lịch Phong Nha. Những chiếc thuyền du lịch xuôi dòng sông Son trong xanh, hai bên là bãi ngô, làng quê và những dãy núi đá vôi phủ rừng. Chuyến thuyền thường mất khoảng nửa giờ, tùy con nước, là khoảng thời gian thư giãn trước khi bước vào thế giới hang động.

Bến thuyền trên sông Son, nơi bắt đầu hành trình vào động Phong Nha. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đến cửa động, thuyền tắt máy, người lái chèo tay đưa khách vào sâu theo dòng sông ngầm. Ánh sáng từ cửa động nhạt dần, thay vào đó là ánh đèn chiếu lên những khối thạch nhũ nhiều hình dáng, phản chiếu xuống mặt nước phẳng lặng. Sau đoạn đi thuyền, khách lên bờ, đi bộ qua khu hang khô để ngắm thạch nhũ ở cự ly gần rồi quay ra.

Sông Son chảy vào lòng núi tạo nên dòng sông ngầm trong động Phong Nha. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Động Phong Nha nổi tiếng với vẻ đẹp của sông ngầm, những khối thạch nhũ và hang khô rộng lớn. Gần đó là động Tiên Sơn, nằm trên sườn núi, du khách phải leo bậc thang để lên; động có nhiều thạch nhũ đẹp và thường được kết hợp tham quan cùng động Phong Nha.

Thuyền đưa khách vào sâu trong động Phong Nha theo dòng sông ngầm. Ảnh: Andre Hospers / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Giá tham khảo: vé tham quan động Phong Nha khoảng 150.000 đồng/người lớn; thuyền trên sông Son được thuê theo chuyến, chi phí chia đều cho số khách trên thuyền. Giá vé có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra tại quầy vé hoặc với đơn vị tổ chức trước khi đi.

Khu hang khô trong động Phong Nha với lối đi và thạch nhũ. Ảnh: Andre Hospers / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Động Thiên Đường: "hoàng cung trong lòng đất"

Động Thiên Đường được đoàn thám hiểm của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh phát hiện năm 2005, với chiều dài khoảng 31 km. Du khách thường tham quan khoảng 1 km đầu tiên trên hệ thống cầu thang, lối đi bằng gỗ được thiết kế để bảo vệ hang. Không gian bên trong rất rộng, với những cột thạch nhũ khổng lồ, những "rèm đá", "ruộng bậc thang đá" trắng muốt dưới ánh đèn.

• Từ bãi xe đến cửa động phải đi bộ lên dốc và leo khá nhiều bậc; có dịch vụ xe điện cho một phần quãng đường.

• Giá vé tham khảo khoảng 250.000 đồng/người lớn.

• Có tour khám phá sâu hơn trong động dành cho người có sức khỏe tốt, cần đặt trước.

Lối đi gỗ trong động Thiên Đường giúp du khách ngắm thạch nhũ mà không làm tổn hại hang. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Sông Chày – hang Tối và suối Nước Moọc

Nếu muốn một ngày vui chơi năng động hơn, bạn có thể chọn:

• Sông Chày – hang Tối: đu dây trượt (zipline) qua sông, bơi vào hang Tối, tắm bùn trong hang, chèo kayak trên sông Chày. Đây là trải nghiệm phù hợp với người trẻ, thích vận động.

• Suối Nước Moọc: dòng suối trong xanh chảy giữa rừng, có lối đi, cầu gỗ, khu vui chơi dưới nước và kayak, phù hợp với gia đình.

Với các hoạt động dưới nước, hãy luôn mặc áo phao, làm theo hướng dẫn của nhân viên và không tách đoàn.

Hang Sơn Đoòng: hang động lớn nhất thế giới

Hang Sơn Đoòng được một người dân địa phương là ông Hồ Khanh tìm thấy vào đầu những năm 1990, và được đoàn thám hiểm của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh khảo sát năm 2009. Sơn Đoòng được xem là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới, với những "giếng trời" nơi ánh nắng rọi xuống, nuôi dưỡng cả những cánh rừng bên trong lòng hang.

Tour Sơn Đoòng là hành trình thám hiểm nhiều ngày, số lượng khách mỗi năm rất hạn chế, chi phí cao và đòi hỏi thể lực tốt, cần đăng ký trước nhiều tháng. Nếu chưa sẵn sàng cho Sơn Đoòng, bạn có thể chọn các tour thám hiểm ngắn hơn ở những hang khác trong vùng, cũng cần đăng ký với đơn vị được cấp phép.

Ánh nắng rọi qua giếng trời trong hang Sơn Đoòng. Ảnh: Trantuanviet / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Phong Nha đẹp nhất vào mùa nào?

• Khoảng tháng 3–8: mùa khô ráo, nắng đẹp, là thời điểm lý tưởng để đi thuyền sông Son, tham quan hang và tham gia các hoạt động dưới nước. Mùa hè trời khá nóng, nên đi hang vào giữa trưa để tránh nắng.

• Khoảng tháng 9–11: mùa mưa bão, nước sông lên cao; động Phong Nha và một số tuyến có thể tạm đóng khi mực nước lớn. Nếu đi vào mùa này, hãy theo dõi dự báo và thông báo của ban quản lý.

• Khoảng tháng 12–2: trời se lạnh, ít khách, phù hợp tham quan hang khô; một số hoạt động dưới nước có thể hạn chế.

Gợi ý lịch trình 2 ngày 1 đêm

• Ngày 1: đến Đồng Hới, di chuyển lên Phong Nha; chiều đi thuyền sông Son vào động Phong Nha, có thể kết hợp động Tiên Sơn; tối dạo quanh khu Phong Nha, thưởng thức đặc sản.

• Ngày 2: sáng tham quan động Thiên Đường; chiều chọn sông Chày – hang Tối (năng động) hoặc suối Nước Moọc (nhẹ nhàng), sau đó quay về Đồng Hới.

Di chuyển đến Phong Nha

• Máy bay: bay đến sân bay Đồng Hới, sau đó đi xe khoảng một giờ lên khu Phong Nha.

• Tàu hỏa: tuyến Bắc – Nam dừng ở ga Đồng Hới.

• Xe khách: có nhiều tuyến xe giường nằm từ Hà Nội, Huế, Đà Nẵng; một số xe đi thẳng lên Phong Nha.

Ăn gì ở Phong Nha?

• Cháo canh: món bánh canh đặc trưng của vùng đất này.

• Bánh bột lọc, bánh xèo, khoai deo.

• Cá sông, gà đồi ở các quán ven sông Son.

Lưu ý khi tham quan hang động

• Mang giày đế bám, chống trơn; nền hang và bậc thang có thể ẩm ướt.

• Không chạm tay, bẻ thạch nhũ, không viết vẽ lên vách hang.

• Không xả rác, mang rác ra ngoài.

• Trong hang khá ẩm và có thể mát; mang theo nước uống, áo mỏng.

• Người có vấn đề tim mạch, hô hấp hoặc đi lại khó khăn nên cân nhắc các động có nhiều bậc thang.

Giá vé, giờ mở cửa và lịch hoạt động có thể thay đổi theo mùa và thông báo của ban quản lý. Hãy kiểm tra thông tin mới nhất trước khi đi.

Nguồn ảnh

Ảnh đại diện: "Phongnhakebang2" – Genghiskhanviet / Wikimedia Commons, phạm vi công cộng. Các ảnh trong bài được ghi nguồn ngay dưới ảnh.