Nét đẹp Cao Bằng: thác Bản Giốc, đi bè tre sông Quây Sơn, động Ngườm Ngao và non nước vùng biên

Cao Bằng là vùng đất của những bức tranh thủy mặc: núi đá vôi xanh thẫm nhấp nhô, dòng sông xanh ngọc chảy hiền hòa qua những cánh đồng lúa, những ngôi làng Tày, Nùng yên bình bên chân núi. Và giữa bức tranh ấy là thác Bản Giốc, thác nước tung bọt trắng xóa trên dòng Quây Sơn, được xem là một trong những thác nước đẹp nhất Đông Nam Á.

Bài viết này giới thiệu những nét đẹp đặc trưng của Cao Bằng: thác Bản Giốc và trải nghiệm đi bè tre đến gần chân thác, động Ngườm Ngao, sông Quây Sơn, hồ Thang Hen, khu di tích Pác Bó, đèo Mã Phục, cùng gợi ý mùa đẹp, giá vé tham khảo, lịch trình và kinh nghiệm cho chuyến đi đầu tiên.

Non nước Cao Bằng: công viên địa chất toàn cầu UNESCO

Năm 2018, Công viên địa chất Non nước Cao Bằng được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu. Vùng đất này lưu giữ nhiều dấu tích địa chất, cảnh quan karst đặc sắc và đời sống văn hóa của đồng bào Tày, Nùng, Mông, Dao, Lô Lô. Đi giữa Cao Bằng, bạn sẽ thấy cảnh quan thay đổi liên tục: lúc là thung lũng lúa xanh, lúc là đèo núi quanh co, lúc là dòng sông trong vắt soi bóng những ngọn núi hình nón.

Ruộng lúa xanh dưới chân núi đá vôi, khung cảnh quen thuộc ở Cao Bằng. Ảnh: Adam Jones / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Thác Bản Giốc: dải lụa trắng trên dòng Quây Sơn

Thác Bản Giốc nằm trên sông Quây Sơn, ở vùng Trùng Khánh, sát đường biên giới Việt Nam – Trung Quốc, cách trung tâm Cao Bằng khoảng 80–90 km. Thác gồm nhiều tầng, nước đổ qua những bậc đá phủ rêu và cây xanh, tạo thành một bức rèm trắng xóa trải rộng. Hơi nước bốc lên như sương, những ngày nắng thường có cầu vồng vắt ngang chân thác.

Thác Bản Giốc gồm nhiều tầng nước đổ trên dòng Quây Sơn. Ảnh: jankgo / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Vẻ đẹp của Bản Giốc thay đổi theo mùa. Mùa mưa, thác cuồn cuộn, tung bọt trắng xóa, âm thanh vang dội cả thung lũng. Mùa khô, dòng chảy hiền hòa hơn, nước chân thác trong xanh như ngọc, có thể nhìn rõ từng tầng đá.

Giá vé tham khảo: khoảng 45.000 đồng/người với người lớn và trẻ em cao trên 1,2 m; trẻ em dưới 1,2 m miễn phí. Giá có thể thay đổi, hãy kiểm tra tại quầy vé.

Từ cánh đồng phía trước, thác Bản Giốc hiện ra giữa núi đá vôi. Ảnh: Ekrem Canli / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đi bè tre đến gần chân thác

Trải nghiệm được yêu thích nhất ở Bản Giốc là ngồi bè tre ra gần chân thác. Bè đưa bạn len giữa làn nước xanh ngọc, tiến sát vùng bụi nước tung trắng, cảm nhận rõ sức mạnh của dòng thác. Đây cũng là góc chụp ảnh đẹp nhất để thấy trọn chiều rộng của thác.

• Luôn mặc áo phao và ngồi yên trên bè, không đứng lên hay nghiêng người ra ngoài.

• Bọc điện thoại, máy ảnh trong túi chống nước vì hơi nước ở chân thác rất nhiều.

• Không đi bè khi nước lớn, đục hoặc có cảnh báo; vào mùa mưa, dịch vụ có thể tạm dừng.

• Tuân thủ khu vực được phép: thác nằm trên biên giới, hãy đi theo hướng dẫn, không vượt qua khu vực quy định.

Giá bè tre tính theo người hoặc theo chuyến và có thể thay đổi theo thời điểm; bạn nên hỏi giá tại bến trước khi lên bè.

Bè tre đưa du khách đến gần chân thác, trải nghiệm được nhiều người yêu thích. Ảnh: Rod Waddington / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc

Cách thác không xa, chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc nằm trên một ngọn đồi, nhìn xuống thác và dòng Quây Sơn. Chùa là nơi để bạn tĩnh tâm và cũng là điểm ngắm thác từ trên cao rất đẹp. Khi vào chùa, hãy ăn mặc lịch sự, giữ trật tự.

Mùa nước, thác Bản Giốc cuồn cuộn, tung bọt trắng xóa. Ảnh: Ekrem Canli / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Động Ngườm Ngao: "hang hổ" trong lòng núi

Cách thác Bản Giốc chỉ vài km, động Ngườm Ngao (trong tiếng Tày có nghĩa là "hang hổ") là một hang động karst với nhiều khối thạch nhũ đa dạng hình dáng. Lối đi trong hang đã được làm sẵn, có đèn chiếu sáng, phù hợp với phần lớn du khách. Đường vào động đi qua những cánh đồng lúa và làng bản rất đẹp. Giá vé tham khảo khoảng 30.000 đồng/người.

Khung cảnh ruộng lúa, núi đá trên đường vào động Ngườm Ngao. Ảnh: Adam Jones / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Sông Quây Sơn và làng đá Khuổi Ky

Trước khi đổ xuống thành thác Bản Giốc, sông Quây Sơn chảy hiền hòa qua những cánh đồng, soi bóng núi đá và hàng tre xanh. Dọc đường đến thác, hãy dừng lại vài lần để ngắm dòng sông, đặc biệt vào mùa lúa chín.

Làng đá Khuổi Ky gần thác Bản Giốc là ngôi làng của đồng bào Tày với những ngôi nhà sàn được xây bằng đá, mang vẻ đẹp mộc mạc, cổ kính. Đây là điểm dừng thú vị để tìm hiểu đời sống, kiến trúc truyền thống của người dân địa phương.

Sông Quây Sơn trong xanh, soi bóng núi đá và làng quê. Ảnh: Rod Waddington / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Hồ Thang Hen, đèo Mã Phục và Pác Bó

• Hồ Thang Hen: nằm giữa núi rừng, thuộc hệ thống nhiều hồ nước lớn nhỏ nối với nhau. Nước hồ đổi màu theo mùa, có lúc xanh ngọc, có lúc xanh thẫm; mặt hồ phẳng lặng giữa vòng núi rất yên bình.

• Đèo Mã Phục: con đèo quanh co trên đường từ trung tâm Cao Bằng đi Trùng Khánh, có điểm ngắm những khúc cua uốn lượn và thung lũng bên dưới.

• Khu di tích Pác Bó: nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về nước năm 1941 sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài. Khu di tích có suối Lê-nin trong xanh, núi Các Mác, hang Cốc Bó, là điểm đến lịch sử ý nghĩa. Giá vé tham khảo khoảng 25.000 đồng/người.

Cao Bằng đẹp nhất vào mùa nào?

• Khoảng tháng 8–10: thác nhiều nước, hùng vĩ; cuối tháng 9 đến tháng 10 lúa chín vàng quanh thác. Đây là thời điểm được nhiều người chọn nhất.

• Khoảng tháng 11–12: trời se lạnh, cảnh vật mang sắc thu; mùa hạt dẻ Trùng Khánh.

• Khoảng tháng 1–4: mùa khô, nước thác ít hơn nhưng trong xanh; mùa xuân có hoa đào, hoa mận nở trên các bản làng.

• Mùa mưa lớn: theo dõi dự báo, tránh những ngày mưa to kéo dài vì nguy cơ sạt lở trên đường đèo và dịch vụ bè có thể tạm dừng.

Gợi ý lịch trình 3 ngày 2 đêm

• Ngày 1: từ Hà Nội đi Cao Bằng (xe khách giường nằm hoặc limousine, thường khoảng 6–8 tiếng); chiều thăm khu di tích Pác Bó nếu kịp giờ, nghỉ đêm ở trung tâm Cao Bằng.

• Ngày 2: vượt đèo Mã Phục, ghé hồ Thang Hen; chiều đến thác Bản Giốc, đi bè tre; nghỉ đêm homestay gần thác.

• Ngày 3: sáng sớm ngắm thác khi còn vắng khách, thăm chùa Phật Tích Trúc Lâm, động Ngườm Ngao, làng đá Khuổi Ky; chiều quay về.

Nếu có thêm thời gian, bạn có thể kết hợp hồ Ba Bể (nay thuộc tỉnh Thái Nguyên) để có một hành trình Đông Bắc trọn vẹn với cả thác, hồ và hang động.

Ăn gì ở Cao Bằng?

• Bánh cuốn canh: bánh cuốn ăn với nước canh xương nóng hổi, món sáng quen thuộc.

• Hạt dẻ Trùng Khánh: đặc sản nổi tiếng, vào mùa khoảng cuối thu.

• Khâu nhục, lạp sườn, bánh áp chao, bánh trứng kiến (theo mùa).

Lưu ý khi đi Cao Bằng

• Mang căn cước vì nhiều điểm tham quan nằm gần biên giới; tuân thủ biển báo, không vượt qua khu vực cấm.

• Đường đèo quanh co, nên thuê xe có tài xế quen đường nếu chưa có kinh nghiệm lái đường núi.

• Mang giày đế bám khi đi hang động và khu vực chân thác vì đá trơn.

• Đặt phòng sớm vào mùa lúa chín và các dịp lễ.

Giá vé, dịch vụ và điều kiện tham quan có thể thay đổi theo mùa và quy định của địa phương. Hãy kiểm tra lại thông tin trước chuyến đi.

Nguồn ảnh

Ảnh đại diện: "Ban Gioc (31073305668)" – Rod Waddington / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0. Các ảnh trong bài được ghi nguồn ngay dưới ảnh.