Nên ở đâu khi đi Ninh Bình? 5 khu lưu trú từ Tam Cốc, Tràng An đến Cúc Phương

Ninh Bình là điểm đến "quốc dân" của miền Bắc: cách Hà Nội chỉ khoảng 100 km, có Quần thể danh thắng Tràng An – di sản thế giới kép, Tam Cốc – Bích Động với những cánh đồng lúa giữa núi đá vôi, Cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính, Hang Múa và rừng Cúc Phương. Điều đặc biệt là các điểm này nằm rải rác trên một vùng khá rộng, nên nên ở đâu khi đi Ninh Bình sẽ quyết định bạn đạp xe thong thả giữa đồng lúa hay mất nhiều thời gian trên xe.

Bài viết này chia Ninh Bình thành năm khu lưu trú chính, phân tích ưu – nhược điểm, kiểu du khách phù hợp, giá tham khảo và kinh nghiệm đặt phòng để bạn chọn đúng nơi ngay từ đầu.

Sông Ngô Đồng uốn lượn giữa núi đá vôi ở Tam Cốc – khu lưu trú được yêu thích nhất Ninh Bình. Ảnh: Shyamal / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Ninh Bình sau sắp xếp hành chính 2025

Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Hà Nam, tỉnh Nam Định và tỉnh Ninh Bình hợp nhất thành tỉnh Ninh Bình mới. Khu vực du lịch trọng điểm quanh thành phố Hoa Lư cũ (được thành lập đầu năm 2025 từ thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư) nay được tổ chức thành bốn phường: phường Hoa Lư (khu trung tâm thành phố cũ và các xã Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Khang), phường Tây Hoa Lư (Ninh Giang, Trường Yên, Ninh Hòa, Phúc Sơn, Gia Sinh cũ – nơi có Cố đô Hoa Lư và chùa Bái Đính), phường Nam Hoa Lư (Ninh Phong, Ninh Sơn, Ninh Vân, Ninh An, Ninh Hải cũ – nơi có Tam Cốc – Bích Động, Thung Nham) và phường Đông Hoa Lư.

Khi đặt phòng, bạn sẽ thấy nhiều homestay Tam Cốc vẫn ghi địa chỉ "xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư" theo thói quen, trong khi địa chỉ mới là "phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình". Cách so sánh dễ nhất vẫn là nhìn khoảng cách tới bến thuyền Tam Cốc, bến thuyền Tràng An và Hang Múa trên bản đồ.

Khu trung tâm thành phố Ninh Bình cũ, nay thuộc phường Hoa Lư. Ảnh: Ltn12345 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm tắt nhanh: chọn khu nào?

• Lần đầu đến, muốn "chất" Ninh Bình nhất: Tam Cốc (phường Nam Hoa Lư).

• Nghỉ dưỡng giữa núi, gần bến thuyền Tràng An: khu Tràng An – Hang Múa.

• Đi tàu hỏa, công tác, giá rẻ: trung tâm Ninh Bình cũ (phường Hoa Lư).

• Resort lớn, gần Bái Đính, Vân Long: khu Gia Sinh – Bái Đính – Vân Long.

• Thiên nhiên, rừng nguyên sinh: Vườn quốc gia Cúc Phương.

1. Tam Cốc – "phố Tây" giữa đồng lúa

Tam Cốc là khu lưu trú sôi động nhất Ninh Bình, tập trung quanh bến thuyền Tam Cốc và các con đường làng dẫn vào Bích Động, Thung Nham, Hang Múa. Nơi đây có hàng trăm homestay, bungalow, khách sạn nhỏ nằm ven ruộng lúa, dưới chân núi đá vôi; dọc đường chính là quán cà phê, nhà hàng dê núi, cơm cháy, tiệm cho thuê xe đạp và xe máy. Buổi tối, khu "phố Tây" Tam Cốc khá nhộn nhịp với khách quốc tế.

Con đường làng Tam Cốc – nơi tập trung homestay, quán cà phê và tiệm cho thuê xe đạp. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Nhiều homestay ở Tam Cốc có lối đi ra đồng lúa và chân núi. Ảnh: Andre Hospers / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Đạp xe trên những con đường nhỏ ven ruộng là trải nghiệm đáng nhớ khi ở Tam Cốc. Ảnh: Andre Hospers / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Ưu điểm: cảnh quan đẹp ngay trước cửa phòng; đi bộ hoặc đạp xe tới bến thuyền Tam Cốc, Bích Động, Hang Múa (khoảng 3–4 km); nhiều lựa chọn giá mềm; dịch vụ thân thiện với khách tự túc.

Nhược điểm: mùa cao điểm khá đông, một số homestay sát đường chính ồn vào buổi tối; chất lượng không đồng đều – cần đọc kỹ đánh giá; mùa hè nóng, nhiều muỗi nếu phòng sát ruộng.

Phù hợp: cặp đôi, nhóm bạn trẻ, khách quốc tế, người thích đạp xe và chụp ảnh.

Hoàng hôn trên những cánh đồng quanh Tam Cốc. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

2. Tràng An – Hang Múa: nghỉ dưỡng giữa núi non

Khu vực quanh bến thuyền Tràng An và Hang Múa là nơi có nhiều resort, khu nghỉ dưỡng boutique và homestay cao cấp xây theo phong cách nhà gỗ, nhà mái ngói, có hồ bơi nhìn ra núi đá. Từ đây bạn có thể đi thuyền Tràng An vào sáng sớm trước khi đoàn khách đông, leo Hang Múa ngắm hoàng hôn và ghé Cố đô Hoa Lư chỉ cách vài km.

Quần thể danh thắng Tràng An – di sản thế giới kép của Việt Nam. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Những chiếc thuyền chở khách ở bến Tràng An. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Một ngôi đền cổ giữa quần thể Tràng An. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Ưu điểm: không gian yên tĩnh, riêng tư; view núi và hồ rất đẹp; gần các điểm nổi tiếng nhất (Tràng An, Hang Múa, Cố đô Hoa Lư); nhiều resort có nhà hàng, spa, xe đưa đón.

Nhược điểm: giá cao hơn Tam Cốc; ít hàng quán bình dân; một số resort nằm trong ngõ nhỏ, cần xe điện hoặc taxi để di chuyển buổi tối.

Phù hợp: gia đình, cặp đôi đi tuần trăng mật, khách muốn nghỉ dưỡng 2–3 đêm.

Sông nước và núi đá vôi ở Tràng An. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

3. Trung tâm Ninh Bình cũ – tiện đi lại, giá rẻ

Khu trung tâm thành phố Ninh Bình cũ (nay thuộc phường Hoa Lư) có nhiều khách sạn thành phố, nhà nghỉ, khách sạn 3–5 sao phục vụ khách công tác và khách đoàn. Ga Ninh Bình, bến xe và các tuyến đường chính đều nằm ở đây, rất tiện nếu bạn đi tàu hỏa hoặc xe khách từ Hà Nội.

Thành phố Ninh Bình cũ nhìn từ trên cao. Ảnh: Ltn12345 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Một góc phố ở Ninh Bình. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Ưu điểm: giá phòng rẻ, dịch vụ đầy đủ (ngân hàng, siêu thị, bệnh viện); nhiều quán ăn địa phương mở muộn; thuận tiện cho người đi tàu, xe khách hoặc chỉ ghé 1 đêm.

Nhược điểm: không có cảnh quan núi non; cách Tràng An khoảng 7–8 km, Tam Cốc khoảng 6–7 km, cần taxi hoặc xe máy để đi tham quan.

Phù hợp: khách công tác, người đi tàu hỏa, du khách tiết kiệm, khách đoàn.

4. Gia Sinh – Bái Đính – Vân Long: resort lớn và khu tâm linh

Phía tây bắc Tràng An là khu vực chùa Bái Đính, Cố đô Hoa Lư (phường Tây Hoa Lư) và khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long. Nơi đây có các khu nghỉ dưỡng quy mô lớn, khách sạn phục vụ khách hành hương và một số resort sinh thái bên đầm Vân Long với view núi soi bóng xuống mặt nước.

Quần thể chùa Bái Đính – điểm hành hương lớn nhất Ninh Bình. Ảnh: Guerinf / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Một cổng di tích ở khu vực Hoa Lư về đêm – vùng đất Cố đô gắn với triều Đinh, triều Tiền Lê. Ảnh: JakobHosp / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long. Ảnh: JakobHosp / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Ưu điểm: không gian rộng, yên tĩnh, nhiều resort có hồ bơi, khu vui chơi; thuận tiện cho khách hành hương đầu năm, khách đoàn, sự kiện.

Nhược điểm: xa Tam Cốc (khoảng 15–20 km) và trung tâm; ít quán ăn bên ngoài; dịp lễ hội đầu năm đường vào Bái Đính rất đông.

Phù hợp: gia đình nhiều thế hệ, khách hành hương, nhóm công ty, khách thích resort đầy đủ tiện ích.

5. Cúc Phương – ngủ giữa rừng nguyên sinh

Vườn quốc gia Cúc Phương – vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam – cách trung tâm Ninh Bình khoảng 45 km. Trong và quanh vườn có nhà nghỉ, bungalow, nhà sàn và một số resort sinh thái. Ở lại một đêm giúp bạn đi bộ xuyên rừng, thăm cây chò ngàn năm, động Người Xưa, trung tâm cứu hộ linh trưởng và nghe tiếng rừng về đêm.

Ưu điểm: không khí trong lành, trải nghiệm thiên nhiên thực sự; phù hợp cho học sinh, gia đình thích khám phá.

Nhược điểm: xa các điểm du lịch chính; dịch vụ đơn giản; mùa mưa có nhiều vắt và côn trùng.

Phù hợp: người yêu thiên nhiên, nhóm dã ngoại, gia đình có trẻ em muốn học về rừng.

Bảng giá phòng tham khảo ở Ninh Bình

• Nhà nghỉ, homestay phòng đôi: khoảng 300.000 – 700.000 đồng/đêm.

• Bungalow, homestay view núi, khách sạn 3 sao: khoảng 700.000 – 1.800.000 đồng/đêm.

• Resort boutique Tràng An – Hang Múa: khoảng 1.800.000 – 4.000.000 đồng/đêm.

• Resort cao cấp, villa hồ bơi riêng: từ khoảng 4.000.000 đồng/đêm trở lên.

Giá tham khảo, thay đổi theo mùa, ngày trong tuần và hạng phòng. Mùa lễ hội đầu năm, mùa lúa chín và cuối tuần giá thường tăng.

Không gian quen thuộc của các homestay ven ruộng ở Tam Cốc. Ảnh: Andre Hospers / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Chọn chỗ ở theo mùa

• Tháng 1 – tháng 3 (mùa lễ hội): khách hành hương đổ về chùa Bái Đính, Tràng An, Cố đô Hoa Lư. Nên đặt phòng sớm, ưu tiên khu Tràng An hoặc trung tâm để tránh kẹt xe về phía Bái Đính.

• Cuối tháng 5 – đầu tháng 6 (mùa lúa chín Tam Cốc): thời điểm "vàng" để ở Tam Cốc, phòng view ruộng rất được săn đón – đặt trước 2–3 tuần.

• Tháng 7 – tháng 9: trời nóng, có mưa rào; nên chọn nơi có hồ bơi, điều hòa tốt.

• Tháng 10 – tháng 12: trời mát, ít mưa, giá dễ chịu – rất hợp đạp xe, leo Hang Múa.

Thuyền đưa khách trên sông Ngô Đồng, Tam Cốc. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Kinh nghiệm đặt phòng ở Ninh Bình

• Hỏi về xe đạp, xe điện miễn phí: nhiều homestay Tam Cốc, Tràng An cho mượn xe đạp – tiết kiệm chi phí và rất tiện.

• Chọn phòng "view núi" thật: xem ảnh thực tế từ khách; nhiều nơi chỉ nhìn được một góc núi.

• Kiểm tra màn chống muỗi, điều hòa: quan trọng với phòng sát ruộng vào mùa hè.

• Bữa sáng và bữa tối: resort xa khu dân cư nên có nhà hàng; hỏi trước giờ phục vụ.

• Kết hợp 2 khu: 1 đêm Tam Cốc để đạp xe, săn hoàng hôn Hang Múa + 1 đêm resort Tràng An hoặc Vân Long để nghỉ ngơi.

• Chính sách hủy dịp lễ: Tết, lễ hội Bái Đính, 30/4 – 1/5, 2/9 nhiều nơi không hoàn tiền.

Di chuyển đến Ninh Bình và giữa các khu

• Ô tô, xe khách, limousine: từ Hà Nội khoảng 95–100 km, đi cao tốc mất khoảng 1,5–2 giờ; nhiều hãng xe đón tận nơi và trả khách ở Tam Cốc, Tràng An.

• Tàu hỏa: từ ga Hà Nội đến ga Ninh Bình khoảng 2–2,5 giờ; từ ga đi taxi 15–20 phút tới Tam Cốc hoặc Tràng An.

• Tại chỗ: xe đạp, xe máy, xe điện, taxi, xe công nghệ. Từ Tam Cốc đến Tràng An khoảng 7–8 km, đến Bái Đính khoảng 15–20 km.

Một góc Tràng An với đền cổ bên dòng nước. Ảnh: GieohatchoHaiLy / Wikimedia Commons, CC0.

Gợi ý kết hợp chỗ ở cho chuyến 2 ngày 1 đêm

Ngày 1: sáng từ Hà Nội xuống, đi thuyền Tràng An, trưa ăn dê núi, cơm cháy; chiều tham quan Cố đô Hoa Lư, nhận phòng homestay Tam Cốc, leo Hang Múa ngắm hoàng hôn. Đêm 1 – Tam Cốc: dạo phố Tây, ăn tối ven ruộng. Ngày 2: sáng sớm đi thuyền Tam Cốc – Bích Động, đạp xe Thung Nham hoặc Thung Nắng, chiều ghé chùa Bái Đính rồi về Hà Nội.

Với chuyến 3 ngày 2 đêm, bạn có thể thêm 1 đêm resort ở Tràng An hoặc Vân Long để nghỉ ngơi, hoặc 1 đêm ở Cúc Phương để trải nghiệm rừng. Muốn tìm hiểu thêm các điểm tham quan, bạn có thể đọc bài "Nét đẹp Ninh Bình" trên Hotelux.

Buổi sáng trên sông Ngô Đồng – thời điểm đẹp nhất để đi thuyền Tam Cốc. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Chọn chỗ ở theo kiểu du khách

• Cặp đôi: bungalow view núi ở Tam Cốc hoặc resort boutique gần Hang Múa.

• Gia đình có trẻ nhỏ: resort có hồ bơi, khu vui chơi ở Tràng An hoặc khu Gia Sinh – Vân Long.

• Nhóm bạn trẻ: homestay, hostel ở phố Tây Tam Cốc, thuê xe máy đi Hang Múa, Thung Nham.

• Người lớn tuổi, khách hành hương: khách sạn gần Bái Đính hoặc trung tâm, đi lại bằng ô tô.

• Khách công tác: khách sạn trung tâm phường Hoa Lư.

Ăn uống gần chỗ ở

Ở Tam Cốc, các nhà hàng dọc đường chính và ven ruộng phục vụ đặc sản dê núi (dê tái chanh, dê nướng, lẩu dê), cơm cháy chà bông, gỏi cá nhệch, cùng nhiều quán Âu, quán chay cho khách quốc tế. Khu Tràng An – Hang Múa có nhiều nhà hàng lớn phục vụ khách đoàn và nhà hàng trong resort. Trung tâm Ninh Bình cũ là nơi nhiều quán ăn địa phương giá rẻ, mở muộn như bún chả, bánh cuốn, miến lươn, ốc núi. Nếu ở Cúc Phương, bạn nên đặt bữa trước với nhà nghỉ vì hàng quán quanh vườn quốc gia khá ít.

Sông Ngô Đồng giữa núi đá vôi – khung cảnh quen thuộc quanh các homestay Tam Cốc. Ảnh: Franzfoto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Một ngôi đền trong khu di tích Cố đô Hoa Lư. Ảnh: Richard Mortel / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Đồng quê yên bình dưới chân núi đá ở Tam Cốc. Ảnh: GilVon / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Những lưu ý khác

• Đi thuyền Tràng An, Tam Cốc nên chọn sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng và đông khách.

• Hang Múa có khoảng 500 bậc đá – mang giày đế bám, nước uống.

• Khi đi chùa, ăn mặc lịch sự, kín đáo.

• Địa chỉ mới của các cơ sở lưu trú có thể ghi theo tên phường Hoa Lư, Tây Hoa Lư, Nam Hoa Lư – hãy kiểm tra bằng bản đồ khi đặt phòng.

Thông tin về giá, lịch tàu xe và dịch vụ có thể thay đổi. Hãy kiểm tra lại trước chuyến đi.

Nguồn ảnh

Ảnh đại diện: "Tam Coc 17" – Shyamal / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Các ảnh trong bài được ghi nguồn ngay dưới ảnh.