Say sóng khi đi du thuyền: nguyên nhân, cách phòng tránh và mẹo chọn cabin

Bạn háo hức với chuyến du thuyền nhưng lại lo mình bị say sóng? Tin tốt là trên các vịnh như Hạ Long hay Lan Hạ, mặt nước thường khá êm nhờ được hàng nghìn đảo đá che chắn, nên say sóng ít gặp hơn nhiều so với đi tàu ra biển khơi. Dù vậy, người nhạy cảm vẫn có thể thấy chóng mặt, buồn nôn. Bài viết này giúp bạn hiểu vì sao bị say sóng khi đi du thuyền và cách chuẩn bị để chuyến đi trọn vẹn.

Vì sao lại say sóng?

Say sóng là một dạng say tàu xe. Khi tàu chòng chành, tai trong (cơ quan giữ thăng bằng) cảm nhận được chuyển động, nhưng mắt lại thấy căn phòng hay màn hình điện thoại đứng yên. Não nhận hai tín hiệu trái ngược nên sinh ra cảm giác chóng mặt, vã mồ hôi, buồn nôn.

Trẻ em, phụ nữ mang thai và những người hay say xe thường dễ bị hơn. Thiếu ngủ, đói hoặc quá no, uống rượu bia cũng làm tình trạng nặng hơn.

Nhờ nhiều đảo che chắn, mặt nước ở các vịnh thường khá êm. Ảnh: Velvet / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Chuẩn bị trước chuyến đi

• Ngủ đủ giấc đêm trước khi lên tàu.

• Ăn nhẹ trước khi đi: không để bụng đói, cũng không ăn quá no hay nhiều dầu mỡ.

• Hạn chế rượu bia trước và trong chuyến đi, vì rượu làm tăng khả năng say.

• Chọn thời điểm: theo dõi dự báo thời tiết, tránh những ngày gió mạnh. Mùa thu (tháng 10–11) thường là lúc biển êm, trời đẹp.

• Thuốc chống say: nếu bạn hay say, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ loại phù hợp. Thuốc cần uống trước khi lên tàu theo hướng dẫn sử dụng, vì khi đã buồn nôn thì thuốc uống hấp thu kém. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người đang dùng thuốc khác nên hỏi ý kiến bác sĩ trước.

Chọn cabin và chỗ ngồi thế nào?

Trên tàu, phần giữa thân tàu và các tầng thấp là nơi ít rung lắc nhất. Mũi tàu thường chòng chành nhiều hơn. Vì vậy, nếu dễ say, bạn nên:

• Chọn cabin ở khoảng giữa tàu, tầng thấp nếu được.

• Khi ngồi ngoài boong, chọn chỗ gần giữa tàu và nhìn ra đường chân trời.

• Ưu tiên những con tàu lớn và chuyến đi trong vịnh kín, thay vì những chuyến ra biển xa.

Nhìn ra đường chân trời là cách đơn giản giúp giảm cảm giác chóng mặt. Ảnh: shankar s. / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Mẹo khi đang ở trên tàu

• Nhìn xa: hướng mắt về đường chân trời hoặc các dãy núi đá ở xa.

• Tránh đọc sách, xem điện thoại lâu khi tàu đang chạy.

• Ra chỗ thoáng khí: không khí trong lành giúp dễ chịu hơn so với ngồi trong phòng kín.

• Hít thở đều, chậm và giữ đầu ít chuyển động.

• Uống nước từng ngụm nhỏ, ăn nhẹ như bánh quy giòn nếu thấy nôn nao.

Nếu đã bị say sóng thì làm gì?

Hãy ra chỗ thoáng, ngồi hoặc nằm ở vị trí giữa tàu, nhắm mắt nghỉ và hít thở chậm. Nhấp nước từng ngụm để tránh mất nước. Đừng ngại báo với thủy thủ đoàn, họ thường có kinh nghiệm hỗ trợ khách bị say. Phần lớn trường hợp sẽ đỡ dần khi tàu neo đậu hoặc khi bạn lên bờ.

Nếu nôn nhiều, có dấu hiệu mất nước, hoặc chóng mặt kéo dài sau khi đã lên bờ, hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế. Tham khảo thêm hướng dẫn về say tàu xe của CDC (Hoa Kỳ).

Nguồn ảnh

Ảnh đại diện: "Ha Long Bay, Vietnam, Sunset in Ha Long Bay" – Vyacheslav Argenberg / Wikimedia Commons, CC BY 4.0. Các ảnh trong bài được ghi nguồn ngay dưới ảnh.